It looks like/ Ngjan si

It looks like

Artists: Besmir Cani, Eros Dibra, Florian Haxhihyseni, Fatlum Doci, Ilir Kaso, Matilda Odobashi, Nusret Gjokaj

1 – 15 shkurt/february, 2017

It looks like true. Like an illusion. Like the Amazon. Like an ant. Like a girl. Like a boy. Like a hermaphrodite. Like a woman. Like a man. It looks like a stranger. It looks like an intellectual. Like a criminal. It looks like an animal. Like a human. It looks like a desert. Like a source. It looks like a moon. Like a clown. Like a flower. Like a smuggler. Likeaphilanthrope. It looks like an octopus. Like a politician. Like a parrot. Like e monk. Like a peach. Like an earthquake. Like a spiderweb. Like a mechanic. Like a castle. Like boza. Like a black hole. Like a magician. It looks like a trader. Like a pillow. Like a ring. Like a pocket. Like a ship. It looks like a reality. Like a world.

The fact that we are served everyday by similarities to mark something, maybe more than anything else shows our inability to define, set, and hence our inability to be sure or hundred percent convinced, despite the convictions we may have; let alone to design plans.

Without falling much into philosophy, the phenomenon of similarities, otherwise known as affinities, is an “amusing” game, whereby we have to build a world within our world in order to make the world more habitable; almost like a puzzle with each of us possessing only one little piece, and in a journey with a lot of unexpected things (such as life), we search for others that have the pieces providing a suitable place to our piece, in an organic relation to our piece.

We cannot be without the other, as well as vice versa. By all means, the other with his/her piece is somewhere, waiting for the meaning and the harmony, which he/she cannot build alone. We are waiting too. You are waiting. The world looks like a waiting. What about the movement? Based on Zeno’s paradox, illustrated with Achilles and the tortoise, the movement is not possible. Thus: waiting again. Yet everything moves waiting.

The game meanwhile takes place searching for the fulfillment of the image, that image which has a message for everybody.

When we use the phrase “it looks like”, we leave the game open, confirming thus that there are also other players, without whom the game is not possible.

The game has been interrupted every time somebody has tried to close it (temporarily), thinking that his piece is the meaning/achievement/harmony, the cherry on the cake. Then the game has resumed, because the game is stronger than the player, than every player that has lost his patience or way and looks forward to complete it. Only the game itself has the completion in its hands.

In the visual arts, “it looks like” has a history of its own and a special status. Here we are reminded of the phenomenon of simulacrum as a notion of aesthetics, which briefly means the copy without the original. In fact, such is every work of art, although being an independent entity at the same time. We remind also the famous painting of Magritte (who painted thoughts, as he said), La Trahison des images, also known as Cecin’est pas une pipe – “This is not a pipe”. It is a proverbial work in this sense. Thus, for every art work it may be said that “it is not…” as well as – instantly – it also “looks like”. Precisely the “looks like” and the dramatic and beatifying human impossibility to define, not to dictate, not to violate each other, the subject, the space. Neither the Time.

Edison Çeraj

;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;

Ngjan si

Ngjan si e vërtetë. Si iluzion. Ngjan si Amazona. Si milingonë. Ngjan si vajzë. Si djalë. Si deledash. Si grua. Si burrë. Ngjan si i huaj. Ngjan si intelektual. Si kriminel. Ngjan si kafshë. Si njeri. Ngjan si shkretëtirë. Si burim. Ngjan si hënë. Si palaço. Si lule. Si trafikant. Si bamirës. Ngjan si oktapod. Si politikan. Si papagall. Ngjan si murg. Si pjeshkë. Si tërmet. Si pezhishkë. Si mekanik. Si maniak. Si kala. Si bozë. Si vrimë e zezë. Si magjistar. Ngjan si tregtar. Si jastëk. Ngjan si unazë. Si xhep. Si anije. Ngjan si realitet. Si botë.

Fakti që ne shërbehemi çdo ditë me ngjashmëritë për të shënjuar diçka, ndoshta më shumë se asgjë tjetër tregon për pamundësinë tonë për të përkufizuar, për të përcaktuar, dhe kështu për pamundësinë tonë për të qenë të sigurt apo të bindur qind për qind, pavarësisht bindjeve që mund të kemi. Pa folur pastaj për të bërit plane.

Pa rënë shumë në filozofi, fenomeni i ngjashmërive, ndryshe edhe i afrive, është edhe një “lojë” zbavitëse, ku njëfarësoj na duhet të ndërtojmë një botë brenda botës për ta bërë më të banueshme botën; gati si një pazëll ku secili nga ne zotëron vetëm një copëz, dhe në një shtegtim me të papritura (siç është jeta) kërkojmë të tjerë që kanë copëzat që i bëjnë vend copëzës sonë, që kanë një lidhje organike me copëzën tonë.

Nuk bëjmë dot pa tjetrin, sikundërse edhe anasjelltas. Medoemos që tjetri bashkë me copëzën e tij/saj është diku, duke pritur kuptimin dhe harmoninë, të cilën nuk mund ta ndërtojë i vetëm. Edhe ne presim. Ti pret. Vetë bota ngjan si pritje. Po lëvizja? Sipas paradoksit të Zenonit, kur merr si ilustrim Akilin dhe breshkën, lëvizja nuk është e mundur. Pra sërishmi pritja. E megjithatë çdo gjë lëviz, duke pritur.

Loja ndërkohë zhvillohet, në kërkim të plotësimit të figurës, të asaj figure që ka një mesazh për të gjithë.

Kur përdorim frazën “ngjan si”, e lëmë të hapur lojën, duke konfirmuar kështu se ka edhe lojtarë të tjerë, pa të cilët nuk është e mundur loja.

Kjo lojë është ndërprerë sa herë që dikush ka marrë përsipër ta mbyllë (përkohësisht) duke menduar e shpallur se copëza e tij është kuptimi/arritja/harmonia, qershia mbi tortë. Pastaj loja ka rinisur, sepse loja është më e fuqishme se lojtari, se çdo lojtar që ka humbur durimin apo rrugën dhe gjakon ta përfundojë. Vetëm loja e ka në dorë përfundimin.

Në artet pamore “ngjan si” ka një histori më vete dhe një status të veçantë. Këtu na kujtohet fenomeni i simulacrum-it si nocion i estetikës, që shkurtimisht nënkupton kopjen pa origjinalin. Në fakt, e tillë është çdo vepër arti, sidoqë edhe entitet i mëvetësishëm në të njëjtën kohë. Na vjen ndërmend edhe piktura e famshme e Magritte-it (i cili pikturonte mendimet, siç e thoshte vetë), La Trahison des images, që njihet ndryshe si Ceci n’est pas une pipe – “Nuk është llullë”. Është një vepër proverbiale në këtë drejtim. Pra, për çdo vepër arti mund të themi se“nuk është…”, sikundërse – aty për aty – edhe “ngjan si”. Pikërisht “ngjan si” dhe pamundësia dramatike e lumnuese njerëzore për të përcaktuar, për të mos diktuar, për të mos dhunuar tjetrin, subjektin dhe hapësirën. As Kohën.

Edison Çeraj

   

   

   

   

   

   

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *